Commedia dell’arte

 

Commedia dell’arte

Η commedia dell’arte γνωστή ως και κωμωδία της τέχνης είναι μια από της πιο γνωστές μορφές θεάτρου που χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα στηριζόμενη περισσότερο στον ηθοποιό και στον αυτοσχεδιασμό του παρά σε κάποιο σεναριογράφο ή συγγραφέα.

Η commedia dell’arte πρωτοεμφανίστηκε στην Ιταλία τον 16^ο  αιώνα και αργότερα αγαπήθηκε και από την υπόλοιπη Ευρώπη κυρίως όμως από την Γαλλία  κατά τη διάρκεια του 17^ου  και 18^ου αιώνα .Ο σκοπός της ήταν να σατιρίσει και να γελοιοποιήσει την κοινωνία  όπως επίσης και να επιστήσουν την προσοχή του λαού σε διάφορα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα της τότε εποχής π.χ. τον θάνατο, την αγάπη, την πείνά και την απληστία .

Οι χαρακτήρες βασίζονταν ο κάθε ένας σε διάφορα χαρακτηριστικά των ανθρώπων μιας περιοχής που είχε ως αποτέλεσμα ο κάθε χαρακτήρας να χρησιμοποιεί και την δική του διάλεκτο. Οι χαρακτήρες συνήθως κληρονομούνταν από γενιά σε γενιά και αρκετές φορές τα ζευγάρια στις παραστάσεις ήταν όντως παντρεμένοι, με το πιο διάσημο ζευγάρι να είναι ο Francesco και η Isabella Andreini. Οι περισσότεροι ηθοποιοί φορούσαν μάσκες ώστε να εκφράσουν καλύτερα τα συναισθήματα αλλά και πιο συγκεκριμένα τις προσωπικότητες των χαρακτήρων τους, αρκετές φορές και σε σημείο υπερβολής ώστε να μοιάζουν σαν κλόουν.

Οι χαρακτήρες που φορούσαν μάσκες είναι:

1.Ο Beltrame, ένας χωρικός που προσποιούνταν τον πλούσιο.

2.Η Brighella, μια έξυπνη αλλά εκδικητική υπηρέτρια.

3.O Ill Dottore, o ξερόλας γιατρός και ιδιοκτήτης του σπιτιού.

4.O/H Harlequin ή Arlecchino, ένας υπηρέτης συχνά με δυο αφεντικά.

5.O Pantalone, ένας γέρος και πλούσιος άντρας.

6.O Pulcinella, μπορεί να είναι είτε υπηρέτης ή αφεντικό.

7.O Scaramouche η La Signora  (αν και αργότερα η μάσκα αφαιρείται), ένας καυχησιάρης άντρας ή γυναίκα με πονηρές ιδιότητες.

8.O Tartaglia, ένας πολιτευτής με το το συνήθειο να τραυλίζει.

Οι χαρακτήρες που δεν φορούσαν μάσκες είναι:

1.H Colombina, μια περίεργη υπηρέτρια.

2.O Gianduja, ένας τίμιος χωριάτης που του αρέσει να τρώει και να πίνει.

3.O Ill Capitano,ένας άπορος μοναχικός άντρας.

4.Οι Innamorati , ένα ζευγάρι πλούσιων και απελπισμένων εραστών.

5.O Pierrot, ένας υπηρέτης με υπερβολικό μακιγιάζ ώστε να μοιάζει με λυπημένο κλόουν.

6.O Sandrone,ένας πονηρός υπηρέτης.

Η επιρροή της commedia dell’arte μπορεί να βρεθεί σε έργα όπως στις κωμωδίες  του Moliere,The Servant of Two Masters του Carlo Goldoni, The Tempest του William Shakespeare και πολλά άλλα.

Τέλος όπως βλέπουμε η commedia dell’arte είναι ένα σημαντικό κομμάτι της κουλτούρας του θεάτρου και ακόμη και σήμερα είναι αγαπητή από νέους και μεγάλους για το ξεκαρδιστικό  χιούμορ της και τον τρόπο με τον οποίο θίγει διάφορα θέματα.

 

Μαρία Αθανασία Μήτρου

 

Πηγές : https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BF%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%B1_%CE%BD%CF%84%CE%B5%CE%BB_%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B5

https://en.wikipedia.org/wiki/Commedia_dell%27arte

https://www.britannica.com/art/commedia-dellarte

https://www.backstage.com/magazine/article/commedia-dellarte-explained-78337/

https://www.brown.edu/Departments/Joukowsky_Institute/courses/13things/7731.html

https://www.tumblr.com/sashenkaj/70921278401/commedia-dellarte-masks

Κριτική θεατρικής παράστασης «Άμλετ» - Μόνο ένα έργο ή η αποτύπωση του σύγχρονου ανθρώπου;

 

Της Ειρήνης-Αποστολίας Παρμενίδου

 

Με την άφιξη της καλοκαιρινής εποχής και το τέλος μιας δύσκολης χρονιάς οι περισσότεροι χρειάζονται μια ανάπαυλα από τα προβλήματα και τις δυσκολίες που έπρεπε να αντιμετωπίσουν. Οι κάτοικοι ανά την Ελλάδα έχουν τη δυνατότητα για άλλο ένα καλοκαίρι να απολαύσουν ποικίλες θεατρικές παραστάσεις για να διασκεδάσουν, να ξεχαστούν αλλά και να μάθουν. Οι κάτοικοι της πόλης μας είχαν την ευκαιρία, μάλιστα, να απολαύσουν για δύο συνεχόμενες βραδιές τη θεατρική παράσταση «Άμλετ» σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη, που βασίζεται στο ομώνυμο έργο του Άγγλου συγγραφέα Ουίλιαμ Σαίξπηρ.

Με ανοιχτά θέατρα σε πολλές περιοχές της χώρας μας να γεμίζουνε με κόσμο μπορούμε να καταλάβουμε πως μόνο θετικά είναι τα σχόλια που έχει λάβει η παράσταση ως προς την επιμέλεια, τη σκηνοθεσία και τον σχεδιασμό. Αξιέπαινα είναι και τα σχόλια που λαμβάνουν οι ηθοποιοί που ενσαρκώνουν τους ρόλους που τόσο περίτεχνα δημιούργησε ο Άγγλος συγγραφέας. Ειδικότερα, ο πρωταγωνιστής, Αναστάσης Ροϊλός, ο ηθοποιός που ενσαρκώνει τον Άμλετ, φέρνει στο προσκήνιο με πολύ μεγάλη επιτυχία την τραγική ιστορία του πρίγκιπα της Δανίας.

Η ιστορία ξεκινάει μετά τον θάνατο του τέως βασιλιά της Δανίας και πατέρα του Άμλετ. Ο Άμλετ, ο νεαρός αυτός άνδρας που διψάει για εκδίκηση μόλις μαθαίνει τον πραγματικό υπαίτιο πίσω από τον θάνατο του πατέρα του, θα έρθει αντιμέτωπος με τους πιο σκοτεινούς του φόβους και εχθρούς. Από την άλλη, ο Κλαύδιος μετά την αποτρόπαια πράξη που διαπράττει σκοτώνοντας τον ίδιο του τον αδερφό και παντρεμένος πλέον με τη γυναίκα του αδερφού του, Γερτρούδη, πνιγμένος από τις ενοχές προσπαθεί να επουλώσει τις πληγές του. Με μυστικά και ψέματα όλοι οι ρόλοι προσπαθούν να καλύψουν τα εγκλήματά τους που έχουν βάψει με αίμα τα χέρια τους. Οδηγούμενοι, όμως, στην τρέλα, όλοι θα πρέπει να αντιμετωπίσουν μέσα από μια δύσκολη μάχη και τον ίδιο τους τον εαυτό.

Σε αυτό το έργο οι θεατές θα γελάσουν(όσο παράξενο κι αν ακούγεται, γιατί δεν είναι μια απλή τραγωδία, αλλά ένα εκμοντερνισμένο δράμα), θα αναρωτηθούν σχετικά με τη ζωή τους και θα γίνουν μέρος της παράστασης, αφού όπως και οι ρόλοι, μέσα από διαλόγους που κάποιος θα μπορούσε να θεωρήσει πως σατιρίζουν τη σημερινή κοινωνία, θα έρθουν και αυτοί αντιμέτωποι με τον εαυτό τους.

ΜΙΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

 

Στις 26 Μαΐου, στο θέατρο Αριστοτέλειον της Θεσσαλονίκης παρουσιάστηκε μία θεατρική παράσταση με θέμα την υπόθεση από μια γνωστή και διαχρονική ταινία που ονομάζεται «Ο κύκλος των χαμένων ποιητών» (Dead poets society, 1989) του Τομ Σούλμαν, η οποία καταφέρνει να συναρπάζει κάθε φορά τους θεατές της.

Στην παράσταση αυτή υπό την σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Ασπιώτη, πρωταγωνιστικό ρόλο έχει ο ηθοποιός Άκης Σακελλαρίου, ο οποίος υποδύεται έναν αντισυμβατικό καθηγητή λογοτεχνίας στην δεκαετία του ’60, που ξεκινά να διδάσκει στους μαθητές ενός αυστηρού ιδιωτικού σχολείου αρρένων. Μέσω της διδασκαλίας της λογοτεχνίας και της ποίησης, ο καθηγητής επιχειρεί να περάσει τις επαναστατικές του ιδέες για εκείνη την εποχή στους μαθητές. Συχνά έρχεται αντιμέτωπος με τον συντηρητικό διευθυντή του σχολείου, ο οποίος έχει αντίθετες απόψεις και αρχές με αυτόν και θεωρεί τις μεθόδους του μη αποτελεσματικές. Αναλύοντας με τον δικό του τρόπο την ποίηση, ο καθηγητής κινητοποιεί τα παιδιά να ακολουθήσουν τα όνειρά τους, να αδιαφορούν για τις προκαταλήψεις της κοινωνίας εκείνης της εποχής και να διαμορφώνουν την δική τους άποψη για γεγονότα και καταστάσεις που τους αφορούν, ακόμα και αν η στάση των γονιών τους και του σχολείου τους εμποδίζουν. Έτσι καταφέρνει να επηρεάσει θετικά τον καθένα τους και τους ενθαρρύνει να είναι ο εαυτός τους.

Τόσο η παράσταση, όσο και η ταινία, καταφέρνουν να ενθουσιάσουν και να επηρεάσουν τους θεατές, βάζοντας τους στην διαδικασία να προβληματιστούν σχετικά με τις αντισυμβατικές απόψεις και ιδέες που προβάλλονται. Το έργο προκαλεί συγκίνηση και εμπνέει τους θεατές να «αδράξουν τη μέρα» και να επικεντρωθούν στους στόχους και τα όνειρά τους. Επιπλέον τα σκηνικά της παράστασης και η ερμηνείες των ηθοποιών αποπνέουν ρεαλισμό και ζωντάνια, έτσι ώστε δίνεται η εντύπωση στο θεατή πως παρακολουθεί σκηνές από πραγματικά γεγονότα. Είναι αναμφίβολα μια παράσταση που αξίζει να δει κανείς.

 

Δημούδη Άννα