Η «συρρίκνωση» του προφορικού λόγου

 

Από τον Βασίλη Τσιάγκο

Είναι γεγονός ότι στις μέρες μας δίνεται πολύ μεγάλη έμφαση στον γραπτό λόγο από το σχολείο, με αποτέλεσμα ο προφορικός λόγος να συρρικνώνεται όλο και περισσότερο. Το γεγονός αυτό έχει σημαντικές συνέπειες, καθώς ο προφορικός λόγος αποτελεί βασικό τρόπο επικοινωνίας για τον άνθρωπο. Όμως, υπάρχουν αρκετές ενέργειες ώστε να ενισχυθεί. Ποιες είναι όμως αυτές;

Αρχικά, οι λόγοι για τους οποίους οι μαθητές δεν ασκούνται στην παραγωγή συγκροτημένου προφορικού λόγου είναι πολλοί. Συγκεκριμένα, στο σχολείο δίνεται περισσότερη έμφαση στο γραπτό. Για παράδειγμα, οι μαθητές αξιολογούνται από τις εκθέσεις, τα «τεστ» και από τα διαγωνίσματα, τα οποία γράφουν, καθώς θεωρούνται πιο αξιόπιστα και αντικειμενικά. Επίσης, σχεδόν ποτέ οι μαθητές δεν συμμετέχουν σε συζητήσεις για διάφορα θέματα που τους αφορούν μέσα στην τάξη. Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα οι μαθητές υποσυνείδητα να υποτιμούν και να υποβαθμίζουν την αξία του προφορικού λόγου.

Επιπλέον, ένας ακόμα πολύ σημαντικός ρόλος είναι το εύρος της χρήσης της τεχνολογίας από τους νέους. Συγκεκριμένα, πολλοί νέοι περνούν αρκετές ώρες στα κινητά τους και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επικοινωνώντας με τους φίλους τους κυρίως μέσω γραπτών μηνυμάτων. Με αυτόν τον τρόπο, χάνεται η άμεση επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων, καθώς και δεν εξασκείται ο προφορικός λόγος.

Στη συνέχεια, παράλληλα με το σχολείο ,επίσης, διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο και η έλλειψη επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια. Αυτό συμβαίνει, διότι πολλές φορές οι γονείς δεν συζητούν αρκετά με τα παιδιά τους για διάφορα θέματα που μπορεί να τους αφορούν με αποτέλεσμα τα παιδιά να μην καλλιεργούν τον προφορικό τους λόγο από μικρά.

Ωστόσο, υπάρχουν και πολλοί τρόποι αντιμετώπισης αυτού του προβλήματος. Αρχικά, το σχολείο μπορεί να βοηθήσει, διοργανώνοντας ομαδικές συζητήσεις μέσα στην τάξη, δίνοντας τη δυνατότητα στους μαθητές να εκφράσουν τη γνώμη τους για διάφορα θέματα με περισσότερη αυτενέργεια. Ταυτόχρονα, η οικογένεια μπορεί να βοηθήσει και αυτή με το να συζητάνε οι γονείς με τα παιδιά τους καθημερινά, αλλά και να τα προτρέπει να συμμετέχουν σε δραστηριότητες οι οποίες εξασκούν τον προφορικό λόγο.

Από τα παραπάνω, λοιπόν, θα μπορούσε κανείς να φτάσει στο συμπέρασμα ότι παρόλο που στις μέρες μας ο προφορικός λόγος υποβαθμίζεται σταδιακά, υπάρχουν αρκετές ευκαιρίες να προοδεύσει και να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα.